العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

556

شرح كشف المراد ( فارسى )

است . فالملزوم مثله . دليل دوّم يا دليل نقلى : قرآن در سوره زلزال مىفرمايد : فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ يعنى هر كسى در هر دوره‌اى از دورهاى تكليف و مسئوليت به اندازهء يك ذرّه كار خير كرده باشد محو نشده بلكه آن را خواهد ديد و هر كسى در هر زمانى چه متقدم و چه متأخر به اندازه ذرّه‌اى كار شر نموده باشد آن نيز محو نشده بلكه او را خواهد ديد اين اخبار الهى است و يا وعده و وعيد است و به حكم عقل بر خداى حكيم وفاى به وعده و وعيد فرض است پس حتما پاداش و يا عقاب آن ذرّه به ما خواهد رسيد و احباط يا تكفيرى در كار نيست . دليل سوم : اين نيز يك دليل عقلى است كه ردّ بر قول به موازنه است و آن اينكه : در مواردى كه هم ثوابى هست و هم عقابى از دو حال خارج نيست : 1 - يا يكى از آن دو از ديگرى بيشتر است مثلا ثواب 50 من و عقاب 25 من است يا بالعكس . 2 - و يا هر دو با هم مساوىاند يعنى هر كدام مثلا 25 من هستند . امّا فرض اوّل اشكالش اينست كه شما مىگوئيد 25 من از ثواب يا عقاب نابود مىشود و در مقابل به همان اندازه از ديگرى حبط مىشود ما مىگوئيم آن ديگرى دو تا 25 تا دارد در مقابل اين 25 من ساقط شده كداميك از آن دو تا 25 تا ساقط مىشود ؟ هيچ‌كدام به سقوط اولى نيستند از ديگرى آنگاه اگر بگوئيم اين 25 من ساقط مىشود نه آن كه ترجيح بلا مرجح است و باطل و اگر بگوئيم هر دو تا ساقط مىشوند كه شما قبول نداريد و اگر بگوئيم